richardengelfriet.nl

Home » Posts tagged 'SMART'

Tagarchief: SMART

Durft u de SMART-sharia af te zweren?

Waarschijnlijk is er geen onzinniger managementfabeltje dan dat u uw doelen SMART moet formuleren om succesvol te zijn. Toch is het voor veel organisaties en ondernemers een heilige wet. Richard Engelfriet, zelf al 15 jaar succesvol ondernemer zonder ooit één SMART-doel te hebben gesteld, vindt het hoog tijd om deze management-sharia af te zweren.

Voor wie er nog nooit van heeft gehoord: SMART staat voor Specifiek, Meetbaar, Acceptabel, Realistisch en Tijdsgebonden. Het idee achter het SMART maken van doelen, is dat u daardoor succesvoller zult zijn dan als u het ‘vaag’ houdt. Een verkoper met de opdracht ‘verkoop 50 bekertjes’ zal volgens de SMART-sharia dus succesvoller zijn dan een verkoper met de opdracht ‘verkoop zoveel mogelijk bekertjes’. Het formuleren van SMART-geformuleerde doelen is voor de meeste managers net zo ingeburgerd als het poetsen van hun tanden. Toch is het een onzinnig geloof. Ik leg u graag uit waarom.

SMART Is Een Fabeltje Dat Goeroes Goed Uitkomt
SMART doet het altijd goed bij managementsprekers. Het is immers lekker concreet en tastbaar. Wie op seminar gaat bij een goeroe als Anthony Robbins krijgt de boodschap er steevast ingeramd. U leest op zijn website dat u, als u maar heel CONCREET uw DOELEN stelt en in ACTIE komt, kunt bereiken wat u maar wilt in uw leven. En ja, Robbins houdt van HOOFDLETTERS. Ik verzin dit niet: Mocht u interesse hebben in een ‘Nieuw Leven Cadeau voor 2014’ klik dan snel op het Digitaal Succes Pakket.

Robbins vertelt fabeltjes: ik moet nog altijd het eerste onderzoek tegenkomen waaruit blijkt dat alle Anthony Robbins-volgers succesvoller zijn dan normale stervelingen. Sterker nog, ik zoek nog altijd naar onderzoek waaruit blijkt dat het stellen van SMART doelstellingen enig nut heeft.

Als u gaat zoeken naar onderzoek over de SMART-sharia, komt u meestal uit bij een beroemd onderzoek van de Yale Business School uit 1953. Daar vroegen ze honderden studenten uit hetzelfde jaar naar de doelen in hun leven. Ongeveer 3% formuleerde SMART-achtige doelstellingen (‘over 10 jaar verdien ik meer dan 100.000 dollar, woon ik in een vrijstaand huis met een vrouw, 4 kinderen en een grijze labrador’), terwijl de overgrote meerderheid het ‘vaag’ hield (‘ik hoop dat ik gelukkig/gezond ben’). Ongeveer 20 jaar later wisten onderzoekers deze studenten allemaal op te sporen en gingen na in hoeverre ze hun doelen hadden bereikt. En nu voelt u hem al aankomen: de studenten met de SMART-doelen waren rijker, succesvoller en hadden hun doelen bereikt, terwijl die 97% maar wat aan het aanmodderen waren.

Dat klinkt overtuigend, toch? Helaas. Er is één probleempje met dit onderzoek. Dat probleem heeft niets te maken met de onderzoeksmethode of de medewerking van Diederik Stapel. Ook zijn de conclusies helemaal niet rooskleuriger voorgesteld dan de genuanceerde conclusies van de onderzoekers. Het probleem is nog veel erger: het onderzoek heeft nooit plaatsgevonden.

SMART leidt tot vervelend gedrag, tunnelvisie en cynisme
Los van het feit dat de SMART-sharia nergens op is gebaseerd, leidt het vaak ook tot vervelend gedrag. Een verkoper die zijn SMART-geformuleerde target moet binnenhalen gaat zich als een rat gedragen, een minister met een bezuinigingsdoelstelling gaat vanzelf over lijken en als u de hele dag niets anders doet dan nóg harder duwen om uw doelstelling op uw werk te halen krijgt u vanzelf klachten van het thuisfront.

Het tweede grote gevaar van de SMART-sharia is tunnelvisie. Wie alleen maar aandacht heeft voor SMART geformuleerde doelen, ziet belangrijkere zaken als motivatie, creatief denken en the bigger picture al snel over het hoofd. En dan heb ik het niet alleen maar over schoonmakers die gefrustreerd raken van managers die hen vertellen dat ze nu nog maar 2 minuten krijgen voor het schoonmaken van een toilet, of een verpleegster die binnen 90 seconden een steunkous moet vervangen. Ik denk ook aan de ‘toevallige’ uitvinding van penicilline. Briljante ideeën en de SMART-sharia gaan slecht samen.

Tot slot leidt de SMART-sharia tot cynisme. Als u uzelf tot doel heeft gesteld 3 keer per week te gaan sporten raakt u snel teleurgesteld als u dat doel niet haalt: ‘het lukt me toch niet’. Iemand die zichzelf tot doel heeft gesteld ‘zo vaak mogelijk’ te sporten, vergeeft zichzelf makkelijker en trekt de volgende week gewoon weer zijn hardloopschoenen aan.

Een doel is ook maar een middel
Natuurlijk is er niets mis met het stellen van doelen. Ze kunnen u helpen om weer eens prioriteiten te stellen, of om binnen uw bedrijf een discussie te voeren over de gewenste richting. Maar stop alstublieft met het idee dat u uw doelen SMART moet maken om succesvol te zijn. Alles SMART maken zorgt alleen maar voor aandacht over de meetbaarheid van wat u doet. Als u succesvol wilt zijn, zweert u de SMART-sharia af en richt u zich alleen nog maar op de merkbaarheid van wat u doet. Succes!


Houdt u het ook graag simpel, maar heeft u net als ik een hekel aan managementfabeltjes?
Bestel dan snel mijn boek Zo simpel kan het zijn met 30 simpele adviezen voor ingewikkelde problemen voor slechts 15 euro. U stimuleert er een hardwerkende auteur mee om gratis columns te blijven schrijven 😉



Meer managementfabeltjes?
Lees dan mijn columns Ben jij ook zo lekker jezelf gebleven?, Blijf toch lekker in je comfort zone en Elevator Pitch: wat een onzin!

Heeft u zelf nog een managementfabeltje waar ik over kan schrijven? Noteer ‘m hieronder bij de reacties!

Het mag van mij wel weer wat vager!

Iedereen houdt van concrete adviezen. We willen graag dat dingen ‘to the point’ zijn. Niet meer vrijblijvend kletsen, maar SMART afspraken maken. Kent u dat? SMART staat voor Specifiek, Meetbaar, Acceptabel, Realistisch en Tijdgebonden. Dus dat je tijdens een vergadering niet zegt: ‘Ik werk dat wel even uit’, maar ‘Ik presenteer jullie uiterlijk vrijdag per mail de resultaten van de enquetevragen 1 tot en met 6’. Lekker concreet.

Ook in de zorg hebben ze dit geleerd. Een verpleger in de thuiszorg krijgt als opdracht mee: ‘Wassen en aankleden patiënt: 6.30 minuten. Steunkousen vervangen: 1.25 minuten’. Dat vinden managers namelijk fijn. Anders gaat zo’n verpleger maar wat aanklooien, en dat kan niet de bedoeling zijn. Meten is weten.

Op een hogeschool begeleidde ik eens een groep docenten tijdens een heidag. Tijdens de lunch vroeg ik aan een van de deelnemers of hij de melk wilde doorgeven. Die deelnemer antwoordde met: ‘Begrijp ik goed van je dat je de melk van mij wilt?’ Ik was even van de kaart, maar vroeg toen: ‘Ja, dat begrijp je heel goed, maar waarom vraag je dat zo vreemd?’ Vol onschuld kwam het volgende verhaal op tafel: ‘Wij moeten als docenten onze kerncompetenties SMART maken. Ik ben goed in luisteren. Maar ja, hoe meet je dat? Daarom hebben we afgesproken dat ik minstens drie keer per dag eerst iemands boodschap samenvat, voordat ik erop reageer. Zo kunnen we aan het eind van de dag objectief vaststellen of ik echt goed heb geluisterd.’

Weg passie!
Hoe mooi het op het eerste gezicht ook klinkt, zaken ‘concreet’ en ‘SMART’ maken zorgt ervoor dat de passie en bezieling verdwijnen. Ga maar na: in 1963 sprak dominee Martin Luther King zijn beroemde speech ‘I have a dream’ uit. Nog steeds vinden mensen dit een inspirerend betoog. King sprak over zijn droom en zette daarmee vele anderen aan hetzelfde te doen.

Wat zou er van zijn inspirerende woorden zijn overgebleven als er een manager naast hem was gaan staan die had gezegd: ‘Wacht even meneer King. Hoe groot is die droom van u? Hoeveel negers moeten er jaarlijks voorin de bus? Hoeveel fte’s heeft u daarvoor nodig? Onder welke productgroep moet dat worden gebudgetteerd?’

Die manager had de droom direct stukgemaakt. De zeggenschap van King was er dan nooit geweest. Sterker nog, we zouden de speech erg lelijk hebben gevonden als deze manager de speech had gehouden: ‘Mijn droom is dat binnen een termijn van drie jaar minstens 6 procent van de zwarten toegang heeft tot de bus, waarvoor op dit moment binnen onze organisatie 7 duizend dollar nodig is om de lobby…’

SMART in Amsterdam?
Alles SMART maken betekent alle inspiratie weghalen. Denk maar aan de Noord-Zuidlijn in Amsterdam. Bij dat project was alles volledig doorgerekend. Risico-analyses, SMART geformuleerde doelstellingen en heldere budgetten en afspraken. Maar totaal geen inspiratie. En toen het project ook nog eens volledig de mist in ging, budgetten alsnog ruim werden overschreden en de halve stad instortte, kwam de commissie Veerman met een inspirerende conclusie: ‘We gaan toch door. We hebben immers nu al zoveel geld in dit project gestoken, als we stoppen is dat zonde van het geld’. Ik heb dat laatst ook tegen mijn vriendin gezegd toen ze mij vroeg of ik wel echt met haar door wil: ‘Nou schatje, ik heb al zoveel geld in jou gestoken, als we nu stoppen is dat zonde van het geld’.

Word weer vaag!
Het vreemde is, dat steeds meer organisaties klagen over het gebrek aan passie en bezieling bij hun medewerkers. Welnu; als je echt meer passie wilt, is de eerste concrete stap ervoor zorgen dat er weer eens ruimte komt voor een gezonde portie vaagheid…of met een mooier woord: inspiratie! En dan nog een concrete tip daarbij: als iemand de volgende keer tegen u zegt: ‘Het mag van mij wel wat concreter’, antwoordt u dan met: ‘dat is een hele vage opmerking’!